TESOL/TESL/TEFL/EFL/ESOL/ESL Resources :: View topic - CÁC NGUYÊN TẮC PHIÊN ÂM TIẾNG NƯỚC NGOÀI
 FAQ  •  Search  •  Memberlist  •  Usergroups   •  Register  •  Profile  •  Log in to check your private messages  •  Log in
 CÁC NGUYÊN TẮC PHIÊN ÂM TIẾNG NƯỚC NGOÀI View next topic
View previous topic
Post new topicReply to topic
Author Message
nguyenthiaithu
 Senior
 Senior


Joined: Oct 10, 2009
Posts: 20

PostPosted: Oct 12, 2009 - 05:36 PM Reply with quoteBack to top


CÁC NGUYÊN TẮC PHIÊN ÂM TIẾNG NƯỚC NGOÀI

Cho đến năm 1990, trên thế giới có gần 5.000 ngôn ngữ, trong đó có khoảng 1/10 ngôn ngữ có chữ viết. Song không có một ngôn ngữ nào ngay từ đầu đã có đủ vốn từ ngữ mà đều phải nhập một số từ ngữ mới từ tiếng nước ngoài. Hình thức phổ biến của việc nhập từ ngữ mới là phiên âm, nghĩa là ghi đúng hoặc gần đúng âm của từ nước ngoài bằng các âm, vần của bản ngữ. Ngoài ra còn có cách chuyển tự từ tiếng nước ngoài này sang bản ngữ hoặc viết nguyên dạng chữ nước ngoài. Chúng ta sử dụng biện pháp vừa phiên âm vừa chuyển tự và gọi chung là phiên chuyển tiếng nước ngoài.

1. Nguyên tắc chung: phiên chuyển tên riêng nước ngoài bằng các âm, vần và chữ Việt dựa vào cách đọc trực tiếp của nguyên ngữ có thể biết được. Trường hợp chưa đọc được nguyên ngữ thì phiên chuyển gián tiếp qua ngôn ngữ khác.

1.1.Đối với các ngôn ngữ có chữ viết dùng hệ thống chữ cái Latinh (Anh, Pháp, Đức, Tây Ban Nha, Italia, vv.): phiên âm theo cách đọc trực tiếp các ngôn ngữ đó kèm theo chú thích nguyên dạng tên gốc đặt giữa hai ngoặc đơn (hoặc có bảng đối chiếu kèm theo sách).

Ví dụ: Camaguây (Tây Ban Nha: Camaguey), thành phố ở Cuba

Aizơnac (Đức: Eisenach), thành phố ở Đức.

Oelinhtơn (Anh: Wellington), thủ đô của Niu Zilân.

Vacsava (Ba Lan: Warszawa), thủ đô của Ba Lan.

Oasinhtơn (Anh: Washington), thủ đô của Hoa Kì.

Clintơn Jâuzip Đâyvixơn (Anh: Clinton Joseph Davisson), nhà vật lí học Hoa Kì.

1.2. Đối với các ngôn ngữ không dùng hệ thống chữ cái Latinh như các ngôn ngữ Arập, Triều Tiên, Lào: nếu chưa phiên âm được theo cách đọc trực tiếp thì phiên âm qua ngôn ngữ trung gian (tuỳ theo ngôn ngữ đó sử dụng tiếng Anh, Pháp hay tiếng khác) kèm theo chú thích ngôn ngữ trung gian giữa hai ngoặc đơn, ví dụ Niu Đêli (Anh: New Delhi), thủ đô của ấn Độ; hoặc phiên qua dạng Latinh của ngôn ngữ đó (nếu có), ví dụ Maxcat (Masqat), thủ đô của Ôman (so sánh tiếng Pháp: Mascate).

1.3. Đối với tiếng Nga: phiên âm trực tiếp từ tiếng Nga, không nhược hoá lược bỏ trọng âm. Ví dụ: Lômônôxôp M.V. (ломоносов M.B.) Tatiana (татяна)

1.4. Đối với tiếng Hán: phiên âm theo âm Hán - Việt (có chú thích âm dạng Latinh của chữ Hán). Ví dụ: Đỗ Phủ (Du Fu), Bắc Kinh (Beijing).

Một số trường hợp không đọc theo âm Hán - Việt thì phiên theo âm dạng Latinh của tiếng Hán. Ví dụ: Alasan (Alashan), sa mạc ở phía Bắc Trung Quốc.

1.5. Đối với tên riêng nước ngoài đã quen dùng (nhất là phiên theo âm Hán - Việt) thì giữ nguyên. Ví dụ: Pháp, Anh, Mĩ, Thuỵ Sĩ, Kim Nhật Thành.

Tuy nhiên nếu có những thay đổi mới về tên riêng theo hướng phiên âm gần với nguyên ngữ (hoặc nước đó đã thay đổi tên gọi) thì sẽ phiên âm tên riêng nước ngoài theo cách mới, có chú thích nguyên ngữ và tên gọi cũ đặt trong ngoặc đơn. Ví dụ: Ôxtrâylia (cũ: Úc); Italia (cũ: Ý); Myanma (cũ: Miến Điện); Đôn Kihôtê (cũ: Đông Kisôt).

2. Quy định cách viết tên riêng nước ngoài bằng chữ Việt như sau: viết liền các âm tiết theo đơn vị từ, trừ một số trường hợp đặc biệt viết rời dùng dấu gạch nối giữa các âm tiết (ví dụ: Lu-i = Louis), không đánh dấu thanh điệu của tiếng Việt.

Ví dụ: Gôxen Xanvađo Alienđê (Tây Ban Nha: Gossen Salvador Allende); Hainơrich Bruyninh (Đức: Heinrich Bruning).

3. Bổ sung một số âm và tổ hợp phụ âm đầu từ, đầu âm tiết để phiên chuyển.

3.1. Cấu tạo tổ hợp phụ âm đầu âm tiết gồm 2 phụ âm: br, khr, xc, đr, vv.

Ví dụ: Đruyông (Pháp: Druon); Xcaclati (Italia: Scarlatti).

3.2. Các phụ âm cuối vần, cuối từ vẫn giữ nguyên các phụ âm cuối tiếng Việt: n, m, p, l, c, ch, ng, nh, t.

Ví dụ: Mađrit (Tây Ban Nha: Madrid); Aptaliông (Pháp: Aftalion).

3.3. Sử dụng bốn chữ cái F, J, W, Z (f, j, w, z) để:

- Viết các đơn vị đo lường, các kí hiệu quốc tế trong hoá học và khoa học tự nhiên, tên viết tắc các tổ chức quốc tế.

Ví dụ: W = Oat, J = Jun, Fe = Sắt, WTO = Tổ chức Thương mại Thế giới.

- Phiên âm tên riêng (tên người, tên địa lí) nước ngoài. Ví dụ: Frăngxoa Busê (Pháp: François Bouchet), Jêm Biucanơn (Anh: James Buchanan).

4. Các cặp chữ cái i và y; ph và f; j và gi đều được dùng để phiên âm căn cứ vào nguyên ngữ: nguyên ngữ dùng chữ cái nào thì chuyển sang tiếng Việt dùng chữ cái tương ứng.

5. Một số trường hợp thêm ơ, ví dụ: Marơ (Marr), Tơroa (Troie).

6. Tên người và tên địa lí của các dân tộc thiểu số Việt Nam viết theo tiếng Việt và ghi chú tên dân tộc trong ngoặc đơn như trong Từ điển bách khoa Việt Nam; ví dụ: Đắc Lắc (Đăk Lăk), Bắc Cạn (Bắc Kạn).

7. Thuật ngữ gốc tiếng nước ngoài cũng được phiên chuyển theo các nguyên tắc trên. Sử dụng thuật ngữ đã dùng thống nhất trong từng chuyên ngành và liên ngành. Thuật ngữ hoá học tạm thời dùng theo quy định do Ban biên soạn hoá học đề nghị. Ví dụ: dùng i thay cho y (oxi, hiđro) trừ các kí hiệu nguyên tố, các kí hiệu chỉ chức và gốc hoá học al, ol, yl (etanol, metyl); ví dụ: dùng ozơ trong hệ thống hiđrat cacbon (glucozơ), aza trong hệ thống các enzim (lipaza).

8. Tên thuốc không phiên âm sang tiếng Việt mà sử dụng nguyên dạng theo tiếng Anh hoặc tiếng Pháp. Biệt dược cũng được dùng theo nguyên dạng viết trên nhãn mác của loại thuốc đó.
View user's profileSend private message
o
spammer
spammer


Joined: Oct 04, 2009
Posts: 655

PostPosted: Oct 13, 2009 - 08:27 AM Reply with quoteBack to top

i wonder why you dont give us any example for the transcription, at least in english, to make the speech clearer???
View user's profileSend private message
puppebobao
 Expert
 Expert


Joined: Sep 11, 2008
Posts: 82

PostPosted: Oct 13, 2009 - 12:18 PM Reply with quoteBack to top

Ví dụ: Camaguây (Tây Ban Nha: Camaguey), thành phố ở Cuba

Aizơnac (Đức: Eisenach), thành phố ở Đức.

Oelinhtơn (Anh: Wellington), thủ đô của Niu Zilân.

Vacsava (Ba Lan: Warszawa), thủ đô của Ba Lan.

Oasinhtơn (Anh: Washington), thủ đô của Hoa Kì.

Clintơn Jâuzip Đâyvixơn (Anh: Clinton Joseph Davisson), nhà vật lí học Hoa Kì.

---> the phonetic transcription above looks awkward and terrible
View user's profileSend private message
duonghaidang88
 Professional
 Professional


Joined: Sep 30, 2009
Posts: 45

PostPosted: Oct 14, 2009 - 10:46 AM Reply with quoteBack to top

thank for your contribution. it is qutie useful. It seems easier to read these things in Vietnamese
View user's profileSend private message
lamminhtruc
 Expert
 Expert


Joined: Sep 14, 2009
Posts: 124

PostPosted: Oct 14, 2009 - 11:10 AM Reply with quoteBack to top

I think we can not say the rule for languages. That's just the common things that we withdraw from those languages on some extent. but there are some new interesting things to learn here.
View user's profileSend private message
phung3a06
 Professional
 Professional


Joined: Sep 13, 2008
Posts: 66

PostPosted: Oct 14, 2009 - 11:15 AM Reply with quoteBack to top

i am confused because of the 2 ways of transcription
For example, sometimes we say Oasinhtơn (Anh: Washington), thủ đô của Hoa Kì. But we can also say Hoa Thinh Don. and Mac Tu Khoa for Matx-co-va.
View user's profileSend private message
utxiudethuong
 Expert
 Expert


Joined: Sep 11, 2008
Posts: 97

PostPosted: Oct 16, 2009 - 03:53 AM Reply with quoteBack to top

The way of transcription made me confused.Sometimes, when i hear some people talk about the "KIM CUU UOC". i don't understand what they are talking.After that, i ask them" WHAT IS KIM CUU UOC". and suprising, this is "golden gate".
View user's profileSend private message
meocondethuong
 Expert
 Expert


Joined: Sep 28, 2008
Posts: 105

PostPosted: Oct 16, 2009 - 10:09 AM Reply with quoteBack to top

The transcription like that seems to be old-fashioned. Although it is easy to pronounce, nowadays people use it less and less. Now people may not know Hoa Thinh Don, Mac Tu Khoa or Kim Cuu Uoc refer to.
View user's profileSend private message
o
spammer
spammer


Joined: Oct 04, 2009
Posts: 655

PostPosted: Oct 16, 2009 - 10:45 AM Reply with quoteBack to top

thansk to the disappearance of these term, now we can easily search any items concerning these things with their internationally official names!
View user's profileSend private message
honest630
 Senior
 Senior


Joined: Oct 21, 2009
Posts: 28

PostPosted: Nov 15, 2009 - 09:47 AM Reply with quoteBack to top

it is good, if you me us some transcription of some words.
View user's profileSend private message
Display posts from previous:      
Post new topicReply to topic


 Jump to:   



View next topic
View previous topic
You cannot post new topics in this forum
You cannot reply to topics in this forum
You cannot edit your posts in this forum
You cannot delete your posts in this forum
You cannot vote in polls in this forum
You can attach files in this forum
You can download files in this forum
Powered by PNphpBB2 © 2003-2009 The Zafenio Team